Farma update: octrooi tadalafil vernietigd

De Rechtbank Den Haag heeft het octrooi van Icos vernietigd, waarin een dosering van 1-5 mg tadalafil wordt geclaimd voor de behandeling van seksuele disfunctie.

Icos Corporation (‘Icos’), een dochtermaatschappij van Eli Lilly, brengt het geneesmiddel Cialis® op de markt. Dit geneesmiddel bevat de werkzame stof tadalafil voor de behandeling van seksuele (erectiele) disfunctie. EP 1 173 181 B3 (‘EP ‘181’) van Icos ziet op een dosering van 1-5 mg tadalafil voor de behandeling van seksuele disfunctie.

Teva Pharmaceuticals Europe B.V. (‘Teva’) vordert bij de Rechtbank Den Haag de vernietiging van EP ‘181. Zij voert aan dat EP ‘181 vernietigd dient te worden wegens toegevoegde materie, gebrek aan nieuwheid en gebrek aan inventiviteit.

In het vonnis van 14 maart 2018 vernietigt de Rechtbank het Nederlandse deel van EP ‘181 wegens gebrek aan inventiviteit. De Rechtbank overweegt dat de vakman, uitgaande van Daugan als de meest nabije stand van de techniek, klinische studies zou doen in de redelijke verwachting dat hij een effectieve en veilige dosering van tadalafil zou vinden. De resultaten van fase I klinische testen zouden de vakman ertoe brengen om dose ranging studies (fase IIb) uit te voeren. De Rechtbank is het eens met Teva dat de vakman zou berekenen welke doses hij zou testen op basis van de data uit Daugan en uit de fase I klinische studies in vergelijking met de reeds bekende informatie over sildenafil (Viagra®). Deze berekeningen zouden hem er zeker toe brengen ook 5 mg te testen.

Vervolgens oordeelt de Rechtbank dat, ook als de vakman deze dosering van 5 mg niet in eerste instantie in de fase IIb studies zou hebben meegenomen, hij dat uiteindelijk toch alsnog zou hebben gedaan. De vakman zou, zoals ook de Engelse rechter heeft geoordeeld, 25, 50 en 100 mg hebben getest en vervolgens hebben geconcludeerd dat deze doseringen alle even werkzaam waren (een ‘plafond’ vertoonden), maar dat de lagere dosering minder bijwerkingen veroorzaakt. Hij zou daarom nog lagere doseringen testen waaronder 10 mg. Omdat ook 10 mg nog even werkzaam was als de hogere doseringen, zou het voor de hand hebben gelegen om ook 5 mg te testen. De Rechtbank overweegt dat de vakman, ook al zou het aanvankelijk niet voorspelbaar zijn dat een dosering van 1-5 mg veilig en werkzaam zou zijn, louter door het zetten van enkele niet-inventieve stappen bij deze dosering uit zou komen. Het vanuit Daugan uitkomen op een dosering van 1-5 mg is voor de vakman niet meer dan het uitlopen van een ‘one-way-street’, volgens de Rechtbank.. Het ontbreekt EP ‘181 aldus aan inventiviteit als gevolg waarvan het Nederlandse deel van EP ‘181 wordt vernietigd. De Rechtbank gaat verder niet in op de andere door Teva aangevoerde nietigheidsgronden.

Hangende de bodemprocedure heeft Icos in kort geding getracht een verbod te verkrijgen tegen Teva, Sandoz en Mylan, die hun generieke producten op de Nederlandse markt introduceerden. Deze kortgedingprocedures werden echter geschorst in afwachting van de uitspraak in de onderhavige procedure. Gelet op het vonnis van de Rechtbank van 14 maart jl., ligt het in de lijn der verwachting dat het gevraagde verbod zal worden afgewezen.

Ook in andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en België, zijn vergelijkbare procedures gevoerd. De Engelse Court of Appeal en het Duitse Bundespatentgericht hebben het Engelse respectievelijk Duitse deel van EP ‘181 vernietigd wegens gebrek aan inventiviteit. In het Verenigd Koninkrijk is de zaak inmiddels aanhangig bij de Supreme Court. In België heeft het Hof van Beroep een verbod in kort geding afgewezen vanwege gebrek aan inventiviteit. De Belgische bodemprocedure is nog aanhangig.