Nieuwe risicofactor bij financiële planning: de onbetrouwbare overheid

William Schonewille
William Schonewille Advocaat / partner

Zijn we nou nog echt verbaasd over het feit dat kiezers meer en meer het vertrouwen in de politiek en de overheid aan het verliezen zijn? De overheid lijkt steeds meer een risicofactor te zijn waarmee bij fundamentele financiële beslissingen rekening gehouden moet worden. In de Miljoenennota 2018 zat een flinke onaangename verrassing: de onverwachte versnelling van de beperking van de hypotheekrenteaftrek. In plaats van met 0,5% per jaar tot 38% (in 2042) wordt deze nu met 3% per jaar in drie jaar tijd ingeperkt tot 37,05% (in 2023). Gevolg: honderden of zelfs duizenden euro’s onverwachte extra lasten volgens berekeningen van de belastingspecialisten van PwC.

Geraakt worden mensen die in het leeuwendeel van de gevallen voor 30 jaar financiële verplichtingen zijn aangegaan. Bij het nemen van die financiële beslissing hebben ze op z’n best rekening kunnen houden met de aangekondigde geleidelijke afbouw van de renteaftrek. En nu worden ze overvallen door deze ingreep. Met grote financiële consequenties. Hun verwachtingen moeten nu worden bijgesteld, maar zij zitten klem. Een terug is er niet: de beslissing is genomen, contracten zijn gesloten. En het oplossen? Versneld aflossen zal lang niet voor iedereen een optie zijn. De betaalbaarheid van de hypotheek is bij het aangaan ervan getoetst op basis van de oude uitgangspunten: of die betaalbaarheid er nog is na deze beperking van de hypotheekrenteaftrek zal in een flink aantal gevallen de vraag zijn. Met als mogelijk risico: gedwongen verhuizing, een toegenomen risico op gedwongen verkoop of zelfs wel executie. In het Belastingplan dat minister Hoekstra van Financiën op Prinsjesdag naar de Tweede Kamer stuurde, wordt erkend dat de maatregel sommige huiseigenaren rauw op het dak kan vallen. Dat is een understatement.

Voor financiële planners en vermogensadviseurs is die onbetrouwbaarheid een significante factor om rekening mee te houden in nieuwe plannen. Voor bestaande financiële plannen betekent het dat een update nodig is. Daarin moet niet alleen de lagere renteaftrek wordt meegenomen, maar ook het toegenomen risico van de onbetrouwbare overheid worden ingeprijsd.

Het is tijd mijn kennis over onrechtmatige overheidsdaad en onrechtmatige wetgeving op te frissen. Hoe zat dat ook al weer? Dit schreeuwt om een Snelrecht op dat gebied! Wie schreef er ook al weer over publiekrecht?

Dit artikel verscheen in september 2018 in de rubriek Snelrecht van Mr. Online magazine.