Hoe werkt een cassatieprocedure?

Meer artikelen over:Cassatie

Wanneer gaat u in cassatie?

Wanneer u een uitspraak krijgt die voor u nadelige beslissingen bevat en die u niet meer kunt aanvechten bij de rechtbank of het gerechtshof, kunt u cassatieberoep instellen. Als de voor u nadelige uitspraak nog geen einduitspraak is, wat betekent dat de beslissingen niet verwoord zijn in het dictum (de eindbeoordeling), kan slechts cassatieberoep worden ingesteld als de rechter daarvoor verlof verleent.
Een cassatieberoep moet doorgaans binnen drie maanden na het verkrijgen van de uitspraak worden ingesteld. Als de wet voor het hoger beroep een termijn voorschrijft die korter is dan drie maanden, wordt ook de termijn voor het cassatieberoep verkort. De hoofdregel is dat deze dan wordt gesteld op het dubbele van de termijn die voor het hoger beroep is bepaald. In enkele bijzondere procedures geldt evenwel een kortere cassatietermijn.

Alvorens cassatieberoep in te stellen, moet een cassatieadvocaat u schriftelijk hebben geadviseerd over de mogelijkheden in cassatie.

Wat zijn de beperkingen van de cassatietoetsing?

De Hoge Raad is de hoogste rechter in Nederland op het gebied van het civiele-, straf- en belastingrecht. De Hoge Raad beoordeelt of de lagere rechter op grond van de door hem vastgestelde feiten het recht juist heeft toegepast en of zijn beslissing is voorzien van een toereikende motivering. De cassatieprocedure is dus niet een volledig nieuwe behandeling van de zaak. De Hoge Raad stelt ook geen eigen onderzoek in naar de feiten, maar baseert zich op de feiten die zijn vastgesteld door het hof.

Als u een oordeel van de rechter over de feiten of de uitleg van (proces)stukken aan de Hoge Raad wilt voorleggen, zal op het betreffende punt sprake moeten zijn van een onbegrijpelijk oordeel. Van onbegrijpelijkheid in cassatie-technische zin is slechts sprake wanneer gezegd kan worden dat het hof, op grond van de inhoud van de processtukken of de overige feiten, onmogelijk tot zijn oordeel heeft kunnen komen.

In de cassatieprocedure geldt verder dat u belang moet hebben bij uw klachten. Dit betekent dat het slagen van de klachten de vernietiging van de bestreden uitspraak tot gevolg moet hebben. Klachten die de kern van de uitspraak niet aanvallen of die zich richten tegen oordelen die voor u niet nadelig zijn, hebben om die reden geen kans van slagen.

Verweer in cassatie

Het is ook mogelijk dat uw wederpartij u in een cassatieprocedure betrekt. Uw advocaat ontvangt dan een cassatiedagvaarding, waarin de gronden van het beroep zijn geformuleerd. Een cassatieadvocaat kan u adviseren over de haalbaarheid van deze klachten en de noodzaak om daartegen verweer te voeren.

Als de uitspraak ook voor u als verweerder nadelige beslissingen bevat, kunt u daar met een eigen cassatieberoep tegen opkomen. Dit incidentele cassatieberoep wordt ingesteld bij de conclusie van antwoord.

Verloop van de cassatieprocedure

De cassatieprocedure wordt ingeleid met een dagvaarding (in dagvaardingsprocedures) of een verzoekschrift (in verzoekschriftprocedures). De dagvaarding of het verzoekschrift moet de gronden van het cassatieberoep bevatten.

De verweerder in cassatie reageert op het cassatiemiddel met een conclusie van antwoord. Deze bevat doorgaans slechts de eenregelige conclusie dat het cassatieberoep verworpen moet worden. In het geval incidenteel cassatieberoep wordt ingesteld, moet de conclusie van antwoord ook de gronden van het incidentele cassatieberoep bevatten.

In de dagvaardingsprocedure wisselen partijen vervolgens een schriftelijke toelichting uit. Bij die gelegenheid kan de eiser zijn cassatieklachten toelichten, terwijl de verweerder inhoudelijk verweer kan voeren tegen de cassatieklachten en eventueel zijn incidentele cassatieklachten kan toelichten. Partijen kunnen na de uitwisseling hiervan nog op elkaars schriftelijke toelichting reageren middels een re- of dupliek.

Na deze schriftelijke fase gaan de stukken naar het parket bij de Hoge Raad voor de conclusie van de Procureur-Generaal. Deze conclusie is een advies aan de Hoge Raad over de zaak en volgt doorgaans na zo’n zes maanden. De uitspraak van de Hoge Raad volgt normaliter zo’n drie maanden later.

Vernietiging en verwijzing

Als de Hoge Raad van mening is dat de uitspraak van de lagere rechter vernietigd dient te worden, zijn er twee opties: hij kan de zaak zelf afdoen of hij verwijst de zaak door naar een andere rechter. Als de Hoge Raad de zaak zelf afdoet, geeft hij een eindoordeel en komt daarmee een einde aan de procedure. Als de Hoge Raad de zaak doorverwijst naar een andere, lagere rechter, gaat deze verder met de beoordeling van de zaak, met inachtneming van de uitspraak van de Hoge Raad.

Onze rol

Onze cassatieadvocaten worden meestal ingeschakeld door de advocaat die de zaak voor de rechtbank of het hof heeft behandeld. Het is ook mogelijk dat de procespartijen zich rechtstreeks tot onze cassatieadvocaten wenden.

Ons werk begint met het geven van een cassatieadvies. Als u in de cassatieprocedure als eiser wilt optreden, zetten wij in dit advies uiteen of er aanknopingspunten zijn om met kans op succes een cassatieberoep in te stellen. Als u door uw wederpartij in een cassatieprocedure bent betrokken, beoordelen we of het wenselijk is om verweer te voeren tegen de aangevoerde klachten en bezien we of het aan te raden is om incidenteel cassatieberoep in te stellen. Bij een positief advies kunnen wij u gedurende de hele cassatieprocedure bijstaan.

Onze dienstverlening omvat daarnaast ook het “meekijken” met de advocaat in de procedure voor het hof. Dit kan zowel gedurende het hoger beroep, om te anticiperen op mogelijke (rechts-)vragen in cassatie (appeladvies), als in de procedure na cassatie en verwijzing, om de uitspraak van de Hoge Raad ten volle te benutten.